اگر فایل‌های موسیقی، تصویـری و ویدئویی چندین مگابایتی موجود در کامپیوتر شما، تمام فضای هارددیسک را پرکرده‌اند و دیگر جایی باقی نمانده است، زمان آن رسیده که هارددیسک خود را ارتقا دهید. امروزه هارددیسک‌های با ظرفیت بالا، راحت‌تر از درایوهای DVD قابل تهیه هستند و از لحاظ قیمت نیز مقرون به صرفه‌ترند. نصب هارددیسک‌ها کار آسانی است و به راحتی می‌توانید آن را انجام دهید.

به منظور استفاده از هارددیسک با ظرفیت بالاتر از 137 گیگابایت، سیستم‌عامل و BIOS کامپیوترباید از:

48 بیتی پشتیبانی کند . LBA به تعداد بخش‌هایی که کامپیوتر می‌تـواند در هــارددیسک شنـاسایـی کنـد، اطلاق می‌شـود. سخت‌افزارها و سیستم‌عامل‌هـای قدیمی دارای LBA بیتی بودند و فقط می‌توانستند داده‌هـای موجود در 137 گیگابایت از هارددیسک کامپیوتر را شناسایی کنند.

اگر بیش از 2 سال از زمان خریداری کامپیوتر شما گذشته است، احتمالاً BIOS آن از LBA بیتی پشتیبانی نمی‌کند. در این خصوص می‌توانید با شرکتی که کامپیوتر خود را از آن جا خریداری کرده‌اید، مشورت کنید تا دریابید که آیا سیستم شما به ارتقای BIOS نیاز دارد یا خیر.

برنامه کمکی HDINFO واقع در آدرس  www.48bitLBA.com به شما اعلام می‌کند که آیا BIOS شما با هارددیسک‌های بزرگ‌تر سازگاری دارد یا خیر. با مراجعه به این سایت، اطلاعات مفیدی در زمینه افزودن یک هارددیسک بزرگ‌تر به کامپیوتر خود کسب خواهید کرد.

اگر BIOS کامپیوتر شما از درایوهای بزرگ پشتیبانی نمی‌کند، انتخاب‌های زیادی پیش‌رو دارید.

به روز رسانی BIOS:

وب‌ سـایت شـرکت سـازنده کامپیوتر خود را بررسـی کنید تا فایل‌های به‌روزرسانی BIOS را بیابید. پس از یافتن فایل مورد نظر، دستورالعمل‌های نصب را به ترتیب انجام دهید.

استفاده از برنامه DDO :

اغلب هارددیسک‌های بزرگ به‌همراه برنامه Dynamic Drive Overlay (مانند برنامه Disc Wizard شرکت Seagate و MaxBlast شرکت Maxtor) عرضه می‌شوند.

این برنامه با افزایش کد BIOS، مراحل آغازین مورد نیاز را انجام می‌دهد.

افزودن یک آداپتور SATA:

آسان‌ترین و در عین حال گران‌ترین روش برای رفع محدودیت‌های BIOS، نصب آداپتوری است که از درایوهای با ظرفیت بالا پشتیبانی می‌کند. کارت Serial ATA RAID 1210 SA محصول شرکت Adaptec دارای دو هارددیسک Serial ATA است.

درایوهایی با فضای بزرگتر از 137 گیگابایت، به سیستم‌عاملی نیاز دارند که از آدرس‌های 48 بیتی پشتیبانی کند.

ویندوز XP دارای Service Pack1 و یا پس از آن و ویندوز 2000 به همراه Service Pack3 و یا نسخه‌های پس از آن، هر دو بدین منظور مناسب هستند. البته در ویندوز 2000 باید اندکی تنظیمات رجیستری را تغییر دهید. بدین منظور باید برنامه EnableBigLba را از اینترنت دریافت و نصب کنید. سپس با اجرای برنامه، در خواهید یافت که آیا به تغییر رجیستری نیاز دارید یاخیر و چگونه باید این کار را انجام دهید .

اگر از ویندوز 98 یا Me استفاده می‌کنید و از مجموعه تراشه سری 8xx شرکت Intel بهره می‌گیرید،‌ ممکن است بتوانید با نصب رایگان (Intel Application Accelerator (IAA، از یک درایو بزرگ استفاده کنید. این برنامه، درایوهای ATA رادر آن سیستم‌عامل‌ها با نسخه‌های به‌روزرسانی شده که از درایوهای بزرگ پشتیبانی می‌کنند، جایگزین می‌کند.

اگر مجبور هستید که یک آداپتور جدید خریداری کنید، بهتر است یک کارت SATA از قبیل مدلی که قبلاً ذکر کردیم، تهیه کنید. در این حالت باید یک درایو SATA تهیه کنید، اما این درایو بسیار سریع‌تر از مدل مشابه ATA خود بوده و نصب آن نیز آسان‌تر است. هم چنین می‌توانید مجدداً از این درایو در کامپیوترهای خانگی آینده خود استفاده کنید.

(دقت داشته باشید که درایوی با میزان بافر بالا، انتقال فایل‌های بزرگ را سریع‌تر خواهد ساخت) .

۱ - هنگام پارتیشن بندی فضای کافی با توجه تعداد نرم افزارهایی که می خواهید نصب کنید در نظر بگیرید باید توجه داشته باشید در درایو ویندوز بهتراست همیشه فضااضافی بین یک تا دو گیگابایت خالی باشد.

2- هنگام نصب برنامه ها مسیری غیراز درایو ویندوز بدهید. بیشتربرنامه های نصب امکان تغییروتعیین محل نصب رادراختیار شما میگذارند.

3- نکته مهم هنگام نصب این است که برنامه امکان سفارشی کردن نحوه نصب ( Custom) به شما می دهد به طور مثال شما می خواهید جهت امور تایپ و نشررومیزی نرم افزار ورد نصب کنید، ولی به سایر موارد مجموعه آفیس نیاز ندارید، با استفاده از امکان سفارشی کردن نصب حجم فایل های برنامه را کاهش می دهید. باید توجه کنید حتی اگر محل نصب را تغیییر دهید بازهم مقداری اطلاعات روی درایو ویندوز نصب می شود مانند فایل های -sample کتابخانه ها- اشتراک گذاری برنامه- dll ها و share ها با استفاده از custom تاحدودی نصب این فایل ها قابل کنترل است. البته در این امر دقت نمایید بعضی ازاین فایل ها جهت استفاده کامل و بهتر از برنامه ها الزامی است.

ب – بعد از پر شدن درایو ویندوز هم می شود از روش هایی برای خالی کردن فضای درایو ویندوز استفاده کرد از جمله موارد زیر:

4- ساده ترین و از بهترین کارها این است برنامه هایی دیگر نیاز ندارید و یا تا مدت طولانی به کار نخواهید برد از نصب خارج کنید ( Uninstall).

5- هم چنین هنگام نصب یا اجرای بعضی از برنامه های اتوران فایل های موقتی در پوشه ای به نام Temp واقع در شاخه Windows ایجاد میشود که نیازی به آن ها نیست برای پیدا کردن این پوشه می توانید از امکان Search یا Find ویندوز استفاده کنید فایل های این پوشه را پاک کنید.

6- خوب است توجه به وضعیت My Documents کنید اگر لازم ندارید اطلاعات آن را، پاک یا به درایو دیگری انتقال دهید .

7- کسانی که از اینترنت استفاده می کنند می توانند به صورت Offline هم صفحاتی راکه از قبل بازدید کرده اند را دوباره ببیند این صفحات در پوشه موقتی بنام Temporary Internet Files ذخیره می شود در صورتی که دیگر نیاز ندارید این پوشه را با استفاده از برنامه Disk Cleanup خالی کنید در ضمن با این برنامه بعضی از فایل های اضافی دیگر راهم می توانید از سطح دیسک پاک نمایید.

8- در ادامه بحث بالا می توانید پوشه Temporary Internet Files به جای دیگری انتقال دهید روش آن بدین صورت است درپنجره Internet Explorer از منوی Tools دستور Internet Option را اجراکنید سپس روی دکمه Settings کلیک کنید در پنجره بازشده برروی دکمه Move Folder کلیک کرده درایو دلخواه خودرا انتخاب کنید پس از چند لحظه ویندوز راه اندازی دوباره می شود جایجایی انجام شده است.علاوه روش های بالا با دو روش دیگر هم می توانید استفاده کنید ولی قبل هرچیز بگویم باید دقت لازم را بنمایید و در صورتی که واقعا احتیاج به فضای بیشتر دارید اقدام به این کار کنید:

9- تنظیم برنامه بازیابی اطلاعات در ویندوز اکس پی ، مسیر آن بدین شکل است

Start _ all programs _ Accessories _ System Tools _ System Restore

پس اجرا پنجره آغازین این برنامه نمایش داده می شود این نکته برای کسانی که با کار این برنامه آشنا نیستند عرض کنم که درمواقعی ویندوز دچار مشکلی میشود مانند این که پس نصب برنامه ای اختلالاتی در ویندوز بوجود می اید می توانید به وضعیت قبل از نصب آن برنامه برگردیم برای این کار کافی است در همان پنجره آغازین برنامه در حالی که گزینه پیش فرض یعنی Restore My Computer… فعال است دکمه next را کلیک کنیم در پنجره بعدی شما با یک قسمت تقویم مانند مواجه خواهید شد که با کلیک بر روزهایی که قابل انتخاب هستند شرح مختصری در سمت راست پنجره از کارهایی که در آن روز انجام شده است خواهید دید اگر بر روی دکمه next کلیک کنید پس از مدتی سیستم راه اندازی مجدد خواهد شد و هنگام ورود به ویندوز به پیغام داده شده ok دهید خواهید دید وضعیت ویندوز به حالت آن روزی که انتخاب کرده اید باز گذشته است.

چنین امکانی در ویندوز اکس پی بخاطر اینست که ویندوز همیشه نسخه ای از آخرین وضعیت خودرا در پوشه ای مخفی بنام System Volume Information نگهداری می کند حجم این پوشه می توانید در پنچره آغازین برنامه یادشده تنظیم نمایید . روش تغییر حجم این پوشه بدین صورت است که روی گزینه System Restore Settings کلیک کنید. در برگه پیش فرض System Restore درایو مورد نظر خود راانتخاب کنید و سپس روی دکمه Settings کلیک کنید آن گاه اهرم را به سمت کم بکشید. می توانید در صورت دل خواه برای سایر درایوها هم این کار راانجام دهید.

اگر فکر می کنید هیچ وقت نیازی به بازیابی وضعیت ویندوز ندارید می توانید در همان برگه نخست گزینه Turn Off System Restore On All Drives را فعال کنید وسپس دکمه Ok را کلیک کنید در این صورت دیگر فضایی برای بازیابی وضعیت در نظر گرفته نمی شود.

10- روش مخاطره آمیز دیگر برای افزایش فضای درایو ویندوز دست کاری در میزان حافظه مجازی سیستم می باشد البته چندان توصیه به اینکار نمی کنم ولی به عنوان یک روش ازآن یاد می کنم.

اگر شما حالت نشان دادن فایل های مخفی فعال کنید در ریشه درایو ویندوز فایل حجیمی به نام Pagefile.sys خواهید دید که در حقیقت همان حافظه مجازی ویندوز است

قابل توجه شما این که این حجم به صورت یک فضای سبزرنگ در پنچره برنامه Disk Defragmenter می توانید ببینید که اغلب بصورت یک تیکه و غیرقابل جابجایی است.

برای آن هایی که نمی دانند حافظه مجازی چیست باید بگویم تمامی کارها و فعل و انفعالاتی که ویندوز انجام می دهد که احتیاج به حافظه داشته باشد از حافظه رم استفاده میکند ولی گاهی وقت ها میزان حافظه رم کافی نمی باشد مانند هنگام کار با فایل های حجیم گرافیکی ، در این صورت ویندوز از حافظه مجازی استفاده می کند بدین لحاظ برای سیستم هایی که از رم کمی برخوردار هستند جنبه حیاتی این نوع حافظه دارد ولی در رایانه هایی که از رم خوب و کافی برخوردار هستند می تواند این حجم حافظه مجازی را کم کرد ، بااین وجود بهتر است همیشه مفدار مناسبی را در نظر گرفت و روش تغییر حافظه مجازی سیستم بدین صورت است که ابتدا روی My Computer راست کلیک می کنیم سپس دستور Properties اجرا می کنیم در پنجره باز شده برگه Advanced را فعال می کنیم در قسمت Performance روی دکمه settings کلیک می کنیم در پنجره بازشده برگه Advanced را فعال می کنیم . در پایین پنجره قسمت Virtual Memory روی دکمه Change کلیک می کنیم در پنجره باز شده درایو ویندوز را انتخاب و در قسمت Custom Size عددی را به عنوان حافظه مجازی نصب شدهSize Initial وارد می کنیم مثلا 300 سایر قسمت ها را لازم نیست دست بزنید حال روی دکمه Set کلیک کنید و سرانجام روی Ok کلیک کنید. کار تمام است. البته اگر مقدار حافظه مجازی صفر بگیرید کلا این فایل از روی دیسک حذف می شود و شما دیگر آن فضای سبز رنگ در Disk Defragmenter را نخواهید دید ولی همان طور که گفتم بهتر است مقدار مناسبی باتوجه به رم سیستمتان در نظر بگیرید .

شاید تا به حال برایتان ییش آمده باشد که از اطلاعاتی که در سیستم فرد دیگری است.توجه شما را جلب کرده باشد و بخواهید آنها را بر روی کامپیوتر خود داشته باشید. شاید اولین راهی که به نظر شما می رسد، کپی اطلاعات مورد نیاز شما بر روی CD باشد، اما اگر رایتر موجود نباشد چه؟ و یا حجم برنامه ها و اطلاعات بیشتر از حدی است که در چند سی دی جا بگیرند.
ولی بهترین و به صرفه ترین راه هارد به هارد کردن بدون کابل است .
برای این کار ...
ابتدا برق سیستم را بکشید سپس پشت کیس را باز کنید کابلی که به پشت سی دی رام است را را جدا کرده و به طور صحیح آن را به به یشت هارد دیگر وصل کنید و یک کابل دیگر هم که برای برق هارد است را از سی دی رام جدا کرده و به پشت هارد وصل کنید. حال برق سیستم را وصل کنید و سیستم را روشن کنید.بعد از نصب هار دیسک جدید، به My computer بروید.اگر که درایوهای هارد دیسک جدید ضافه نشدسیستم را دوباره راه اندازی کنید.
اگر می خواهید که انتخاب نمایید که سیستم با کدامیک از هاردها شروع به کار نماید، Jumper یشت هارد که نمی خواهید کامپیوتر با آن استرت شود را جدا نمایید. به یاد داشته باشید که پس از پایان کار ، Jumper را به جای اولش باز گردانید