نرم افزارهای جاسوسی موسوم به اسپی ویر Spyware نرم افزارهایی اندکه با ترفندهای مختلف نفوذگران برروی کامپیوترتان راه اندازی می شود ، نرمافزار جاسوسی هر نوع فناوری یا برنامه روی کامپیوتر شماست که اطلاعات را به طور پنهانی جمعآوری میکند. این اطلاعات به به صورت اختصاصی یا عمومی و کلان مورد استفاده های مختلف قرار می گیرد به طور مثال تنها آدرس ایمیل شما پیدا نموده و پس از جمع آوری میلیون ها ایمیل آن را در اختیار شرکت های تبلیغات ایتنرنتی قرار می دهند و یا عادات کاربری ایرانیان ؛ وب سایت هایی که بازدید می کنند ساعاتی که وصل اینترنت می شودو... به شرکتهای تحقیقاتی یا حتی جاسوسی قرار میدهد ، پس مراقب خود باشد
نرم افزارهای جاسوسی هرچند مخوف و ترس آور ؛ مرور ومخفی از دید شما هستند اما هرگز بدون همکاری شما وارد سیستمتان نمی شوند پس آن ها را بشناسیم تا با دست خود آن ها را وارد سیستم نکنیم :
نرمافزار جاسوسی چیست؟
حتما تاحالا برایتان پیش آمده است که در حال کار با اینترنت ناگهان پنجرههای مختلف زیادی بدون میل شما باز میشوند که اصطلاحا popup windows نام دارند و وقت زیادی را باید برای بستن آن ها صرف کنید. اگر در آن موقع کمحوصله باشید سریعا از کوره در می روید! این مطلب به شما کمک میکند که متوجه شوید این پنجرههای مزاحم از کجا میآیند.
حضور نرمافزار جاسوسی چگونه عمل می کنند
نرمافزار جاسوسی هر نوع فناوری یا برنامه روی کامپیوتر شماست که اطلاعات را به طور پنهانی جمعآوری میکند. این دیتا سپس به تبلیغکنندگان یا به سایر گروههای علاقهمند فروخته میشود. نوع اطلاعاتی که از کامپیوتر شما جمعآوری میشود متفاوت است. بعضی نرمافزارهای جاسوسی فقط اطلاعات سیستمی شما را ردیابی میکنندمانند نوع اتصال شما به اینترنت و سیستمعامل کامپیوترتان .
بقیه نرمافزارهای جاسوسی اطلاعات فردی را جمعآوری میکنندمانند ردگیری عادات و علائق شما در هنگام کار با اینترنت و یا گاهی بدتر، با فایل های شخصی شما سروکار دارند.
نرمافزار جاسوسی بدون رضایت و اجازه کاربر نصب میگردد. (چنان چه به یک شرکت اجازه جمعآوری دیتا را بدهید، دیگر نام این عمل جاسوسی نیست، بنابراین همیشه قبل از اجازه دادن، موارد افشای دیتا به صورت آنلاین را با دقت بخوانید). بعضی افراد به جاسوسی عمومی که گرایشات اینترنتی و نرمافزاری را ردگیری میکند تا جایی که اطلاعات مشخصه فردی را شامل نشود، اعتراضی ندارند. اما بقیه به هر نوع دیتایی که بدون اجازه از کامپیوترشان برداشته میشود، معترض هستند. به هرحال، نرمافزار یا ابزاری که این اطلاعات را جمعآوری میکند، نرمافزار جاسوسی نامیده میشود.
نصب نرمافزار جاسوسی روی کامپیوتر شما میتواند با مشاهده یک وبسایت، دیدن یک ایمیل به فرمت HTML یا با کلیککردن یک پنجره بازشونده (pop-up) آغاز شود. روند دانلود به شما اطلاع داده نمیشود، بنابراین شما از این که کامپیوترتان پذیرای یک نرمافزار جاسوسی شده است، بیاطلاع خواهید ماند.
تولد نرمافزارهای جاسوسی
قبل از ظهور نرمافزارهای جاسوسی تبلیغ اینترنتی از طریق قرار دادن bannerهایی بود که در صفحات وب قابل مشاهده بود (هنوز هم وجود دارند) و کاربران با کلیک کردن روی آن ها از اطلاعات یا خدمات ارائهشده به دلخواه آگاهی مییافتند. اما بتدریج کاربران از این نحو تبلیغ خسته شدهبودند و به این ترتیب تبلیغکنندگان در حال ورشکستگی بودند، زیرا میزان درآمد آن ها متناسب با میزان کلیک از طرف بازدیدکنندگان بر روی تبلیغاتی بود که بر روی وبسایت خود قرار میدادند.
تبلیغکنندگان دریافتند که اگر هم چنان میخواهند از طریق اینترنت درآمد داشته باشند، مجبور به تغییر تاکتیک هایشان هستند. بسیاری از آن ها دریافت خود را بر اساس میزان واقعی فروش قرار دادند. بقیه به راههای جدید تبلیغ فکر کردند. آن ها به روشی تازه رسیدند که به آن ها اجازه تبلیغ محصولات را بدون داشتن وبسایت یا سرویسدهنده میداد و به این ترتیب نرمافزارهای جاسوسی پدید آمدند.
در ابتدا نرمافزار جاسوسی در دل برنامههای رایگان قرار میگرفت، اما بعدهها به حقههای کثیفتری! رو آوردند و آن استفاده از سوءاستفادههای هکری برای نصب نرمافزار جاسوسی روی کامپیوترهاست. اگر از سیستمهای عامل رایج استفاده میکنید شانس شما برای داشتن نرمافزار جاسوسی روی سیستمتان بیشتر است. براحتی میتوان ادعا کرد که بسیاری از کاربران خانگی بر روی کامپیوتر خود جاسوس! دارند.
انواع نرم افزارهای جاسوسی
نرم افزار جاسوسی هر نوع نرم افزاری است که اطلاعات را از یک کامپیوتر بدون آگاهی کاربر به دست می اورد. انواع زیادی از این نوع نرم افزارها در اینترنت فعال هستند اما می توان آن ها را به دو گروه عمده تقسیم کرد:
نرمافزار جاسوسی خانگی (Domestic Spyware)
نرمافزاری است که معمولا توسط صاحبان کامپیوترها به منظور آگاهی یافتن از تاثیرات اینترنت برروی شبکه های کامپیوتری خودشان، خریداری و نصب می گردد. مدیران از این نرم افزار برای آگاهی از فعالیت های آنلاین کارمندان استفاده می کنند. بعضی افراد نیز برای اطلاع از فعالیت های سایر اعضاء خانواده استفاده می کنند (مانند مشاهده محتویات اتاق های گفتگو توسط والدینی که کودکانشان در آن ها شرکت می کنند) یک شخص ثالث نیز می تواند نرمافزار جاسوسی را بدون آگاهی صاحب کامپیوتر نصب کند. مجریان قانون از نرم افزارهای جاسوسی برای آگاهی یافتن از فعالیت مجرمانی استفاده می کنند که این مجرمان خود از همین نرم افزارهای جاسوسی برای حصول اطلاعات از کامپیوترهای شخصی به قصد دزدی داراییها استفاده کردهاند.
نرم افزار جاسوسی تجاری (Commercial Spyware)
این نرمافزار که به عنوان adware نیز شناخته میشود، نرمافزاری است که شرکت ها برای تعقیب فعالیت های وب گردی کاربران اینترنت استفاده می کنند. این شرکت ها اغلب اطلاعات حاصل را به بازاریابان می فروشند و آن ها کاربران را با تبلیغات خاص مورد هدف قرار میدهند منظور تبلیغاتی است که با علائق کاربر مطابقت دارد و به احتمال زیاد برای وی جذاب است.
به دست آوردن اطلاعات به این سادگی موجب خوشحالی تبلیغکنندگان میشود. سابقا، بازاریابان برای فهمیدن علائق افراد باید آن ها را از طریق برگزاری مسابقات یا موارد مشابه تطمیع می کردند. آن روش های کسب اطلاعات شخصی هنوز وجود دارد، اما در آن روش ها قدرت خواندن و اطلاع از سرنوشت اطلاعات شخصی و پذیرفتن یا نپذیرفتن آن ها توسط افراد وجود دارد. به هرحال، اطلاع از سلیقههای شما به صورت پنهانی با استفاده از نرم افزارهای جاسوسی بسیار آسان تر است و تصویر بسیار کامل تری به صنعت بازایابی ارائه می کند . در کل می توان ادعا کرد که نرم افزارهای جاسوسی همه جا هستند.
انواع و اهداف نرمافزارهای جاسوسی مختلف
نرمافزار جاسوسی هرچه نباشد، حداقل یک عامل آزاردهنده است که سرعت کامپیوتر را کم میکند، هارددیسک سیستم را بیجهت پر میکند و کامپیوتر شما را به هدفی برای تبلیغکنندگان تبدیل میکند. فراتر از آگاهی از اطلاعات خصوصی شما، نرمافزار جاسوسی میتواند به عنوان ابزاری برای جرائمی مانند تقلب در شناسایی مورد استفاده قرار گیرد. در ادامه لیستی از انواع مختلف نرمافزارهای جاسوسی و هدفشان ارائه میشود.
ثبتکنندگان نشانیهای وب و صفحات نمایش
ثبتکنندگان نشانیهای وب، وبسایت ها و صفحات دیدهشده را ردیابی میکنند. ثبتکنندگان صفحهنمایش میتوانند یک تصویر سیاهوسفید کوچک (برای کمکردن حجم تصویر) از صفحه پیشروی شما در هر زمان بگیرند و این تصاویر را بدون اطلاع شما ذخیره یا ارسال کنند. این روش ها برای جاسوسیهای خانگی متداول هستند.
ثبتکنندگان چت و ایمیل
این ثبتکنندگان یک کپی متنی از تمام ایمیل های واردشونده و خارجشونده و چت ها تهیه میکنند. یک جاسوس خانگی به کرات از این روش استفاده میکند.
ثبتکنندگان کلید و کلمات عبور
هنگامی که شما مشغول کار با کامپیوتر هستید، یک نفر بالای سر شما ایستاده است و اعمال شما را نظارت میکند! ثبتکننده کلمه عبور این کار را میکند یعنی کلمات عبور تایپشده را ردگیری میکند. اما ثبتکننده کلید تمام آن چه را که تایپ میشود، ثبت میکند.
حشرات وبی!
حشرات وبی به عنوان جاسوسان تبلیغکننده یا نرمافزارهای تبلیغ شناخته میشوند. هنگامی که شما چنین نرمافزاری روی کامپیوتر خود دارید، بعد از انجام بعضی کارها، مانند تایپ کردن عباراتی در یک موتور جستجو، پنجرههای بازشونده تبلیغاتی خاصی را مرتبط با عناوین مورد جستجو دریافت میکنید. این تبلیغات حتی گاهی میتوانند زمانی که به اینترنت متصل نیستید، بر روی صفحه شما ظاهر شوند. اگر به طور پیوسته زیربار صفحات تبلیغاتی قراردارید، احتمالا یک حشره وبی بر روی کامپیوتر شما نصب شده است.
مرورگر ربایان!
بعضیها کامپیوتر شما را برای استفاده خودشان به خدمت میگیرند کاربران نرمافزارهای جاسوسی میتوانند اتصال شما را برای ارسال اسپمهایشان از طریق سرویسدهندهاینترنت شما، بربایند! به این معنی که یک اسپمساز انگل میتواند هزاران ایمیل اسپمی را از طریق اتصال کامپیوترتان به اینترنت و آدرس ISP شما، ارسال کند. دسترسی های با سرعت و حجم بالا به اینترنت معمولا هدف این نوع کاربران قرار میگیرند. اغلب قربانیان متوجه نمیشوند که از اعتبار آن ها سوءاستفاده شده است، تا این که به خاطر شکایت علیه اسپمها، سرویسدهندهاینترنت اتصال شان را قطع کند.
مودم ربایان!
اگر برای اتصال به اینترنت از یک مودم و خط تلفن استفاده میکنید،ممکن است قادر باشد یک شمارهگیر آنلاین برای برقراری یک اتصال جدید اینترنت بر روی کامپیوتر شما نصب کند. این اتصال ممکن است یک اتصال راه دور با هزینه بالا باشد. هنگامی که قبض تلفن به دستان می رسد، به شما شک وارد خواهد شد. این نرمافزارهای جاسوسی اغلب داخل اسپم و ایمیل های مربوط به امور جنسی قرار دارند. بازکردن ایمیل می تواند به صورت سهوی باعث آغاز نصب شمارهگیر شود. این افراد که پیگیریشان کار آسانی نیست، روی این حقیقت حساب میکنند که شما قبض تلفن را قبل از این که فرصت پیگیری داشته باشید، پرداخت میکنید .